Atlantyckie wybrzeże to łagodniejsza twarz Maroka: chłodne morskie wiatry zdejmujące letni upał, ufortyfikowane średniowieczne porty i nitka miasteczek plażowych, gdzie kultura surfingu jest autentyczna. Trzy miasta liczą się najbardziej. **ESSAOUIRA** (3 godziny na zachód od Marrakeszu) Essaouira (dawniej Mogador) to to, czym byłby Marrakesz, gdyby Marrakesz miał morze. Ufortyfikowana Medyna UNESCO od 2001, zaplanowana w XVIII wieku przez francuskiego inżyniera wojskowego (Théodore Cornut) — dlatego to jedyna marokańska Medyna, w której da się znaleźć drogę. Układ szachownicy, trzy główne ulice, niebieskie okiennice na białych ścianach. **Co robić**: - Spacer po **Skala de la Ville** — wałach z brązowymi armatami zwróconymi ku Atlantykowi, gdzie Orson Welles kręcił sceny Otella w 1949 i gdzie Jimi Hendrix błądził w 1969 (mit "Castles Made of Sand" jest wątpliwy, ale miejscowi uwielbiają go opowiadać). - **Port** o zachodzie słońca: niebieskie drewniane łodzie rybackie, rybacy łatający sieci, mewy. Kup świeżą rybę przy nadbrzeżnych grillach — wybierasz, oni grillują, jesz z chlebem i solą za 50–80 dirhamów. - **Kite/windsurfing** na plaży: Essaouira to jedna ze światowych Mekk sportów wiatrowych. Wiatr alizé wieje pewnie od kwietnia do września. Szkoły wynajmują i uczą. Magic Fun Afrika, Ocean Vagabond. - **Spółdzielnie oleju arganowego** przy drodze: kobiece kolektywy kruszące jądra arganu (czasem widzisz kozy na drzewach — tak, naprawdę się wspinają). - **Muzyka**: Essaouira gości Gnaoua World Music Festival co czerwiec — pół miliona ludzi. **Gdzie spać**: Heure Bleue Palais (luksus, 250 EUR), Riad Mimouna (średnia półka, na wałach), Atlantic Hostel (budżetowo). Riady od 40 EUR. **AGADIR** (3 godziny na południe od Essaouiry) Agadir to plażowy resort all-inclusive Maroka, całkowicie odbudowany po trzęsieniu ziemi 1960. Czyli: bez wartości historycznej, ale z najdłuższą złotą plażą kraju (10 km), nowoczesnymi hotelami, łatwą infrastrukturą, 300+ słonecznych dni rocznie. Dobry dla rodzin, wakacji plażowych lub jednej nocy dekompresyjnej między wycieczkami. **Marina d'Agadir** (nowoczesna, restauracje), **Souk El Had** (największy na południu, 6 000 stoisk) i **kolejka linowa** do ruin Kasby nad zatoką to główne "atrakcje." Ale szczerze, Agadir to plaża. **TAGHAZOUT** (30 minut na północ od Agadiru) Centrum surfingu. Mała berberyjska wioska rybacka, która w ostatnich 20 latach zamieniła się w wyluzowane międzynarodowe miasteczko surferów. Tuzin **prawostronnych point breaks** światowej klasy w 20 km: Anchor Point, Killer Point, La Source, Boilers, Banana Point, Hash Point. Najlepszy surf październik–kwiecień. **Poziom**: - **Początkujący**: Banana Point, Crocodile Bay, Tamraght (sąsiednia wioska) - **Średnio zaawansowani**: Hash Point, K-Spot, Panaroma - **Zaawansowani**: Anchor Point, Killer (gdy działa, to najlepsza fala Afryki Północnej) Szkoły i wypożyczalnie wszędzie: Surf Berbere, Surf Maroc, Sublime Surf. 35–50 EUR za półdniową lekcję z deską i piankoą. Surf campy od 400 EUR/tydzień z noclegiem. **Joga**: naturalnie łączy się z surfem. Sublime Surf i Surf Maroc prowadzą retreaty joga + surf. Wschód słońca na skałach przed wyjściem na wodę, sesje na dachu o zachodzie. **Jedzenie**: tajiny i ryby przy plaży. Café Mouja i Anchor Point to ulubione miejsca cyfrowych nomadów / surferów. **Spanie**: Sol House Taghazout Bay (półluksus, na plaży), Surf Berbere Lodge (średnia półka, kombo szkoła-pensjonat), Taghazout Beach House (budżet). **Praktyczne**: - Woda Atlantyku jest zimna cały rok (16–20°C). Pianka obowiązkowo do surfu listopad–kwiecień. - Autobusy CTM i Supratours łączą Marrakesz ↔ Essaouira ↔ Agadir. - Taghazout: zbiorowe grand-taxi z Agadiru, 20 dirhamów. - Wiatr w Essaouirze potrafi być nieubłagany kwiecień–sierpień. Jeśli chcesz plaży bez wiatru, jedź do Sidi Kaouki (15 km na południe) lub Taghazout. **Propozycja pętli**: Marrakesz (3 noce) → Essaouira (3 noce) → trasa atlantycka na południe z przystankami Sidi Kaouki i Mirleft (2 noce) → Taghazout (4 noce surfu) → lotnisko Agadir do domu. Pętla 12-dniowa, bez krajowych lotów, zupełnie inne Maroko niż szlak Cesarskich Miast.